Với mục tiêu thực hiện chế độ hợp đồng thay cho biên chế trong quá trình tuyển dụng và sử dụng các giáo viên, giảng viên theo dự thảo chiến lược giáo dục đến năm 2020, ngay từ năm 2009 một số trường phổ thông và đại học sẽ được thí điểm phương thức này.

Ông Nguyễn Hữu Châu - Viện trưởng Viện Chiến lược và chương trình giáo dục, Bộ GD-ĐT cho rằng, chính sách này tạo ý thức phấn đấu trong mỗi cá nhân, từ học sinh đến giáo viên nhằm nâng cao tính cạnh tranh, tạo sự phấn đấu cho người dạy.

Tuy nhiên, để tạo ra sự cạnh tranh công bằng giữa những người đang trong biên chế và những người mới tuyển dụng theo chế độ hợp đồng, ông Châu cho biết, Bộ GD-ĐT đang đề nghị một số giải pháp hỗ trợ. “Những người trong biên chế có thể không cần nỗ lực vì đã “yên vị”.

Do vậy, chúng ta sẽ có chính sách đánh giá thực chất từng người. Sinh viên đánh giá giảng viên, học sinh đánh giá giáo viên và trao quyền trả lương cho hiệu trưởng. Việc trả lương này sẽ được thực hiện thí điểm vào năm 2009. Tôi tin rằng với cơ chế hiệu trưởng trả lương cho từng giáo viên, người trong biên chế cũng phải thay đổi” - ông Châu khẳng định.

Theo số liệu do Bộ GD-ĐT công bố, hiện ngành giáo dục đang có hơn 1 triệu giáo viên, đáp ứng đủ ở tất cả các cấp học, ngoài một số môn đặc thù như Giáo dục công dân, Ngoại ngữ, Tin học, Thể chất, Giáo dục nghệ thuật... Lộ trình tiến tới thực hiện ký hợp đồng lao động với giáo viên sẽ là cơ hội tốt để ngành giáo dục thu hút, mời và ký hợp đồng mời những người lao động bên ngoài tham gia vào ngành giáo dục.

Hiện nay, ở các nước, hiệu trưởng có quyền trả các mức lương khác nhau cho giáo viên. Thậm chí có những người hưởng mức lương gấp 10 lần người khác, tương đương với trình độ của mỗi người. Tuy nhiên, để thực hiện được phương thức này sẽ cần một hội đồng giúp người hiệu trưởng xây dựng quy định về thang, bảng lương khách quan, khoa học.

Luân chuyển giáo viên

Cùng với việc thay đổi về cách thức tuyển dụng giáo viên, Bộ GD-ĐT cũng đã xây dựng đề án luân chuyển giáo viên. Ông Phạm Mạnh Hùng - Cục trưởng Cục Nhà giáo, Bộ GD-ĐT cho biết, đề án luân chuyển giáo viên không chỉ được coi là tri ân đối với hàng vạn giáo viên đã nhiều năm gắn bó với các thôn bản vùng sâu, vùng xa mà còn tạo động lực để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên.

Theo đó, bắt đầu từ năm 2009 sẽ luân chuyển về vùng thuận lợi đối với các thầy cô đã công tác ở vùng khó khăn trên 10 năm. Năm 2010 sẽ tiếp tục giải quyết luân chuyển cho các thầy cô có thâm niên giảng dạy trên 5 năm, đồng thời tiếp tục duy trì chế độ đãi ngộ cho giáo viên vùng sâu, vùng xa.

Để chuẩn bị cho đề án luân chuyển giáo viên, trong năm 2008, Cục Nhà giáo đã tiến hành rà soát, thống kê trong toàn quốc có bao nhiêu thầy cô đang công tác tại vùng khó khăn lâu năm có nguyện vọng về nơi thuận lợi. Theo ông Hùng, đề án được xây dựng trên cơ sở quy định của Chính phủ, nam công tác 4 năm, nữ công tác 3 năm ở vùng khó khăn sẽ được về vùng thuận lợi công tác.

Bên cạnh đó, ông Hùng cũng cho rằng, cần phải có chế độ chính sách để điều động, khuyến khích các giáo viên trẻ ở vùng thuận lợi lên vùng khó khăn một thời gian nhất định. Trong đề án đang xây dựng, những sinh viên mới tốt nghiệp các trường sư phạm ra trường tình nguyện lên vùng khó khăn công tác, sau khi hết thời hạn sẽ được chuyển về giảng dạy ở vùng thuận lợi.

Tuy nhiên, đề án này cũng sẽ gặp không ít khó khăn. Theo ông Hùng, một mình ngành giáo dục không thể giải quyết được mà phải có sự phối hợp của nhiều Bộ, ngành liên quan. Các Bộ, ngành liên quan sẽ phải cùng ngồi lại để bàn thảo thật kỹ về những chính sách này trước khi dự thảo hoàn thành, dự kiến vào quý II- 2009.         

Ảnh: Thí điểm hiệu trưởng trả lương cho giáo viên vào năm 2009                

Duy Anh